Suy Tư Tin Mừng Chúa Nhật III Mùa Chay A
(Ga 4,5-42; Xh 17,3-7; Rm 5,1-2.5-8)
"CHAT" THIÊNG LIÊNG
Trong một thế giới bùng nổ về các phương tiện truyền thông, người ta có thể trò chuyện bằng nhiều cách thế khác nhau. Người thì gọi điện, người thì gửi thư điện tử, người khác nữa lại thích “chat” qua tin nhắn... Thế nhưng, dù nói chuyện bằng cách nào, hay nói về chủ đề gì, thì một thái độ thật thà và mở lòng luôn là yếu tố cần thiết cho mỗi cuộc gặp gỡ.
Trong bài Tin Mừng Chúa Nhật thứ III Mùa Chay năm A, cuộc trò chuyện trực tiếp giữa Chúa Giê-su và người phụ nữ Sa-ma-ri thực sự là một cuộc trò chuyện đầy ý nghĩa, cả về nội dung lẫn cách thức, để ta chiêm ngắm, học hỏi, và sống đời sám hối. Cuộc trò chuyện ấy có thể được ví như một cuộc “chat” thiêng liêng xoay quanh động từ “mở”.
Mở lời để mở lòng
Thiên Chúa chúng ta luôn đi bước trước với những sáng kiến của Người. Hôm nay, Chúa Giê-su khởi xướng khi Chúa mở lời với người phụ nữ Sa-ma-ri: “Chị cho tôi xin chút nước uống!” (Ga 4,7). Thiên Chúa xin nước uống! Ý hướng và cách thức mở lời của Chúa Giê-su khiến ta dừng lại và suy gẫm. Chắc chắn, Chúa không cố tình giả bộ; Người không “làm màu” hay dùng chiêu trò theo kiểu tỏ ra khát nước để kiếm cớ bắt chuyện. Chúa khởi đi từ sự thật đang diễn ra nơi đời sống của Người. Thánh sử Gioan kể lại chi tiết sự kiện này: sau một hành trình đi đường mỏi mệt, Chúa Giê-su ngồi ngay xuống bờ giếng; và lúc đó lại vào khoảng mười hai giờ trưa. Chúa khát nước!
Là Thiên Chúa, Chúa Giê-su hoàn toàn có năng quyền để tìm được nước uống; nhưng với hành động xin nước, Chúa thật gần gũi con người. Chúa đang sống như con người, với những nhu cầu thiết thực nơi đời sống thường ngày.
Khi mở lời xin nước, Chúa Giê-su phá tan rào cản. Cứ bình thường, người Do Thái nào đâu có mối tương quan tốt đẹp với người Sa-ma-ri, mà đây lại là phụ nữ Sa-ma-ri nữa. Hành động của Chúa không phải là cố tình theo kiểu “chơi trội”; nhưng nó đến từ tình yêu của một Thiên Chúa làm người, và muốn gần gũi thân tình với con người. Chúa đi vào tương quan với con người, để giúp con người tương quan với Chúa. Vậy nên, lời ngỏ xin nước của Chúa Giê-su đã mở lối cho cuộc đối thoại. Nhờ việc Chúa mở lời, người phụ nữ Sa-ma-ri dám mở lòng để Chúa dẫn lối.
Hàng ngày, Chúa Giê-su vẫn đang mở lời trong cuộc sống của mỗi người. Chúa mong ta đi vào cuộc gặp gỡ và đối thoại với Chúa. Ngang qua Lời Kinh Thánh; qua những con người cụ thể, qua những biến cố xảy ra, Chúa tiếp tục mở lời, và chờ ta mở lòng để Chúa dìu dắt. Đồng thời, Chúa cũng mời ta noi gương Chúa, chủ động mở lời một cách “thiêng liêng”. Trước một mối tương quan đang bị đóng băng, hay một khó khăn đang phải đối diện, Chúa mong ta chủ động, can đảm, và thật lòng mở lời.
Mở lòng để mở lời
Lời ngỏ xin nước của Chúa Giê-su như một chìa khóa thiêng liêng, giúp mở tấm lòng của người phụ nữ Sa-ma-ri, để chị cũng được ơn mở lời với Chúa: “Ông là người Do-thái, mà lại xin tôi, một phụ nữ Sa-ma-ri, cho ông nước uống sao?” (Ga 4,9). Chị đã mở lời từ chính rào cản, từ thực tại đang diễn ra trong mối tương quan giữa người Do Thái và người Sa-ma-ri, vì “người Do Thái không được giao thiệp với người Sa-ma-ri” (Ga 4,9).
Từ chính điểm này, Chúa Giê-su cho thấy nghệ thuật “chat” thiêng liêng tuyệt vời. Người dẫn dắt chị đi sâu hơn, và xa hơn trong cuộc đối thoại. Từ đề tài nước để uống, Chúa hướng chị tới nước hằng sống; từ vị thế của một người đi xin nước uống, Chúa mặc khải cho chị vị thế của một Đấng trao ban nước hằng sống. Thế rồi, người phụ nữ Sa-ma-ri tiếp tục mở lòng qua những gì là thực tại và đơn sơ: nào là chuyện Chúa không có gầu, mà giếng lại sâu; chuyện chị muốn xin nước uống cho hết khát để khỏi phải tới lấy nước; hay là chuyện về nơi chốn mà cha ông chị thờ phượng Thiên Chúa. Càng mở lòng, chị càng được Chúa dẫn dắt và tỏ lộ những điều thuộc thiêng. Cuối cùng, Chúa nói với chị: “Đấng ấy chính là tôi, người đang nói với chị đây” (Ga 4,26).
Trong đời sống thường ngày, nơi này hay nơi khác, vẫn còn đó những cuộc đối thoại đang gặp bế tắc, vì người ta chưa chịu mở lòng một cách thiện chí. Khác biệt trong cuộc sống là điều luôn có, xung đột là điều khó tránh khỏi; nhưng một thái độ mở lòng lắng nghe nhau sẽ là chìa khóa giúp ích, hầu có thể tháo cởi, và tìm giải pháp cho các vấn đề một cách êm đẹp.
Hoa trái sẽ trổ sinh
Chúa Giê-su mở lời và người phụ nữ Sa-ma-ri mở lòng! Sự kết hợp giữa ân sủng của Thiên Chúa và nỗ lực của con người đưa đến một sự biến đổi đầy hoa trái. Sau khi được Chúa Giê-su giải thích và vén mở sự thật, người phụ nữ Sa-ma-ri đã bỏ lại vò nước, đi vào thành và loan tin với mọi người: “Đến mà xem: có một người đã nói với tôi tất cả những gì tôi đã làm. Ông ấy không phải là Đấng Ki-tô sao?” (Ga 4,29).
Nhờ mở lòng đón nhận lời của Chúa Giê-su, người phụ nữ Sa-ma-ri có được ánh sáng mới cho đời sống của mình, và chị trở thành trung gian mời gọi người khác tới gặp Chúa: “Họ ra khỏi thành và đến gặp Người” (Ga 4,30).
Ước mong sao, khởi đi từ việc lắng nghe Lời Chúa và đối thoại với Người, ta cũng học được nơi Chúa cách thức mở lời cho từng cuộc gặp gỡ. Nhờ đó, mỗi cuộc trò chuyện sẽ không rơi vào nguy cơ lãng phí thời gian cách vô bổ; nhưng thực sự trở thành một cuộc “chat” thiêng liêng theo cách của Chúa và hướng về Chúa.
Lm Fx. Phạm Quang Khanh, S.J.
