“Giời ơi! Lại nữa rồi!” tôi bực bội kêu lên. “Cái cửa sổ pop-up dở hơi này mãi không biến mất!”
“Có chuyện gì vậy chị?” một giọng nói nhẹ nhàng cất lên.
Tôi chợt giật mình vì quên rằng ở đây không chỉ có mình tôi. Một anh đồng nghiệp trẻ cũng đang thử micro ở ngay bên cạnh, trong khi đó tôi vẫn đang loay hoay cố hoàn thành gấp các slide cho một buổi tĩnh tâm sắp tới. Chỉ ít phút nữa thôi, ba trăm tham dự viên sẽ quay lại hội trường, chúng tôi phải xong trước khi họ xuất hiện.
Tôi lấy lại bình tĩnh rồi trả lời anh: “À, không có gì đâu. Xin lỗi nhé! Phần mềm này cứ liên tục hỏi tôi có muốn A.I. giúp để công việc tốt hơn không. Dù tôi đã bấm ‘không’ bao nhiêu lần đi nữa, nó vẫn cứ hiện lên mãi!”
Cậu ấy nhìn tôi đầy tò mò: “Nhưng rõ ràng chị đang rất gấp. Vậy tại sao chị lại không muốn A.I. giúp đỡ?”
Đó là một câu hỏi hay. Cớ gì tôi lại từ chối một công cụ có thể giúp mọi việc trở nên dễ dàng hơn? Nghĩ vậy nhưng tôi vẫn tiếp tục bấm “không” và tiếp tục công việc mà không trả lời cậu ấy.
Sau đó, khi các tham dự viên được chia thành các nhóm nhỏ, cậu ấy lại hỏi: “Tại sao chị cứ từ chối sự trợ giúp của A.I vậy?” - Là một học viên cao học, cậu ấy thường xuyên tham gia các cuộc thảo luận trên lớp về những lợi ích và hạn chế của A.I. Vì thế, sự tò mò của cậu cũng là điều dễ hiểu.
Tôi trả lời: “Thật ra, tôi cũng thích công nghệ, và thường áp dụng mọi loại công nghệ mới để làm tốt công việc của mình. Nhưng khi nói đến A.I, tôi cảm thấy có chút bối rối.”
Tôi ngừng lại một chút rồi nói tiếp: “Chỉ là vì tôi đã mất rất nhiều năm để tìm được con người của mình, và giờ tôi không muốn đánh mất nó.”
Và thế là chúng tôi bước vào một cuộc hội thoại rất ý nghĩa. Tôi kể rằng tôi đã băn khoăn suốt nhiều năm về việc Thiên Chúa muốn tôi làm gì. Chính việc thực hành Linh Thao đã giúp tôi khám phá được tiếng nói riêng của mình trong vai trò của một nhà văn, người diễn thuyết và người sáng tạo.
“Khi tạo ra một điều gì đó từ con số không, tôi cảm thấy mình đang sử dụng những ơn riêng mà Thiên Chúa trao tặng để phục vụ thế giới. Vì thế, tôi cảm thấy không thoải mái khi có một công cụ liên tục xuất hiện và ngầm nói rằng nó có thể làm điều đó thay tôi, thậm chí còn tốt hơn tôi nữa.”
Cậu ấy chia sẻ sự hào hứng trước những tiềm năng của A.I. trong lĩnh vực y học, chẩn đoán bệnh và khả năng giúp con người tiếp cận các thông tin phức tạp một cách dễ dàng hơn.
Tôi tán đồng về tầm quan trọng của những bước tiến đó. Tuy nhiên, tôi vẫn tự hỏi liệu trong quá trình ấy, chúng ta có đang đánh mất một phần bản chất của con người mình hay không.
Cả hai chúng tôi đều nhận thấy rằng người ta thường hướng về một trong hai thái cực: hoặc hoàn toàn bác bỏ A.I., hoặc đón nhận nó một cách vô điều kiện. Cuộc trò chuyện của chúng tôi kết thúc với suy nghĩ về việc làm thế nào để tìm ra một đường lối trung lập trong việc sử dụng A.I.
Trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 60, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đưa ra một số định hướng đáng suy ngẫm. Ngài viết:
“Đón nhận những cơ hội mà công nghệ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo mang lại với lòng can đảm, quyết tâm và sự phân định không có nghĩa là nhắm mắt làm ngơ trước những vấn đề nan giải, những sự hỗn độn và các rủi ro mà chúng có thể tạo ra.”
Ngài đề nghị ba nền tảng để định hướng việc sử dụng A.I.: trách nhiệm, cộng tác và giáo dục. Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng những tiến bộ công nghệ mới cần được đón nhận bằng tinh thần suy tư và phân định.
Có lẽ thay vì lạnh lùng bấm “không” trước mọi đề nghị hỗ trợ của A.I., tôi nên tìm hiểu sâu hơn về công cụ này. Nhờ đó, tôi có thể góp phần hướng những tiến bộ công nghệ vào việc phục vụ công trình sáng tạo của Thiên Chúa, đồng thời phát huy những ơn riêng mà Ngài đã trao ban cho con người. Trong hành trình tìm kiếm sự dung hòa giữa việc đón nhận và thận trọng trước thứ công cụ mới xuất hiện nhưng phát triển nhanh chóng này, tôi tự đặt cho mình những câu hỏi sau:
- Tôi có đang sử dụng A.I. một cách có trách nhiệm để mang lại lợi ích cho bản thân và cho người khác không? Tôi có sẵn sàng tiếp tục học hỏi để giúp cộng đoàn của mình cũng làm được điều đó không?
- Trong quá trình phân định, tôi có biết lắng nghe đồng nghiệp, các bạn sinh viên và cả trẻ em khi bàn về A.I. hay không?
- Tôi có sẵn sàng tìm cách để trau dồi hiểu biết của bản thân và giúp người khác hiểu hơn về những cơ hội, thách thức và các vấn đề đạo đức mà A.I. mang lại không? Tôi có thể giúp người khác phân định đâu là những nguồn thông tin đáng tin cậy, cũng như biết khi nào và bằng cách nào ta nên sử dụng công cụ này không?
Còn bạn, bạn đang thực hành sự phân định nào khi sử dụng các công cụ A.I.?
Chuyển ngữ: Hoàng Quân | CTV Jescom - Truyền Thông Dòng Tên
