[Hạnh Các Thánh] - Ngày 2.1: Học sống kiên định trong đức tin như gương Thánh Athanasio thành Alexandria

1. Tóm lược tiểu sử 

Để một niềm tin đứng vững với thời gian, một điều không thể thiếu đó là tấm lòng kiên định của những con người sống trong niềm tin ấy. Cuộc đời của Thánh Athanasio là lời chứng hùng hồn cho tinh thần kiên định đó trong việc bảo vệ kho tàng đức tin của Giáo Hội Công Giáo chúng ta. Ngài được xem là “quán quân” bảo vệ đức tin đối với sự lan tràn của lạc thuyết Ario. Sự nhiệt huyết của ngài được thể hiện trong các trước tác giúp ngài xứng đáng là Tiến Sĩ Hội Thánh. 

Sinh trong một gia đình Kitô giáo ở Alexandria khoảng vào năm 295 và được giáo dục kinh điển, Athanasio gia nhập hàng giáo sĩ và là thư ký cho Đức Alexander, Giám mục của Alexandria, và sau đó chính ngài được nâng lên hàng giám mục. Vị tiền nhiệm của ngài, Đức Alexander, từng là người lớn tiếng chỉ trích một phong trào mới đang bành trướng ở Đông Phương thời bấy giờ, đó là lạc thuyết Ario. Những người theo lạc thuyết Ario khước từ thiên tính của Đức Kitô và không coi Chúa Thánh Thần là Thiên Chúa. 

Khi Athanasiô đảm nhận vai trò Giám Mục của Alexandria, ngài tiếp tục chống lại lạc thuyết Ariô. Lúc đầu, cuộc chiến dường như dễ dàng để chiến thắng và lạc thuyết Ariô sẽ bị kết án. Nhưng thực tế thì trái ngược. Công Ðồng Tyre đã được triệu tập và vì một vài lý do không rõ ràng, Hoàng Ðế Constantin đã trục xuất Giám mục Athanasiô đến miền bắc nước Gaul. Ðây là chuyến đi đầu tiên trong một chuỗi hành trình và lưu đầy có nét phảng phất như cuộc đời Thánh Phaolô.

Khi Constantin từ trần, người con trai kế vị đã phục hồi quyền giám mục của Ðức Athanasiô. Nhưng chỉ được có một năm, ngài lại bị truất phế vì sự liên hiệp của các giám mục theo phe Ariô. Giám mục Athanasiô đã đệ đơn lên Rôma, và Ðức Giáo Hoàng Juliô I đã triệu tập một công đồng để duyệt qua vấn đề và các khó khăn liên hệ.

Trong 46 năm làm giám mục, ngài đã phải lưu đầy mười bảy năm chỉ vì bảo vệ tín điều về thiên tính của Ðức Kitô. Trong một thời gian, ngài được an hưởng 10 năm tương đối bình an để đọc sách, viết lách và cổ võ lý tưởng của đời sống đan viện mà ngài hết lòng tận tụy.

Các văn bản và giáo lý của ngài hầu hết là các bài bút chiến, trực tiếp chống lại mọi góc cạnh của lạc thuyết Ariô. Trong các văn bản của ngài về đời sống khổ hạnh, cuốn Ðời Sống Thánh Antôn được nhiều người biết đến và góp phần lớn trong việc thiết lập đời sống đan viện trên khắp thế giới Kitô Giáo Tây Phương.

Athanasio vừa qua đời thì đã được tôn kính như một vị thánh. Sáu năm sau khi ngài mất, Thánh Gregory Nazianzen đã nhắc đến ngài cùng với các tộc trưởng, tiên tri và các vị tử đạo đã chiến đấu vì đức tin. Thánh Athanasiô được tuyên dương là Tiến sĩ của Hội Thánh do Đức Giáo Hoàng Piô V năm 1568.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống.

Nữ tu F. A. Forbes đã nhìn nhận cách ấn tượng về cuộc đời của Thánh Athanasio như sau: “Ngay từ thuở thiếu niên, Athanasio đã bộc lộ hình ảnh của một người bảo vệ Chân Lý và đức tin, một chiến binh dũng cảm không bao giờ buông vũ khí cho đến ngày tử trận. Nơi mà một người yếu đuối hơn sẽ mất hết can đảm, ngài vẫn đứng vững, đau khổ chỉ càng tôi luyện tinh thần ngài, như thép được tôi luyện bởi lửa. Trong số những người có khả năng thỏa hiệp mọi mặt, ngài vẫn giữ lòng trung thành và chân thật, và ít ai được yêu mến và căm ghét nhiều như ông. Đối với dân tộc mình, ngài không chỉ là Giám mục mà còn là một vị Thánh, một người khổ hạnh, một vị tử đạo trong mọi hành động; trên hết, ngài là một nhân cách vô cùng đáng mến, chính sự cao cả trong tâm hồn càng khiến ngài thêm giàu lòng thương cảm. Đối với thế giới bên ngoài, ngài là một ngọn đèn soi đường, một ngọn hải đăng chỉ thẳng đến Chúa và thiên đường. Ngài là một minh chứng sống động cho chân lý rằng một người có thể rộng lượng mà vẫn mạnh mẽ; rằng người đó có thể ghét sai lầm nhưng vẫn yêu thương người lầm lạc, đứng vững như đá trước dị giáo nhưng vẫn đầy lòng thương xót với những kẻ dị giáo”.

Cuộc đời của thánh Giám mục Tiến sĩ Hội Thánh Athanasio cho chúng ta nhìn thấy khả năng có thể làm được những điều chúng ta thường nghĩ mình không thể nào làm được. Tất cả hành trình dài mà thánh nhân đã trải qua luôn giúp chúng ta cảm nhận được tinh thần bên trong của ngài, nơi mà niềm tin kiên vững vào Thiên Chúa mang lại cho ngài sức mạnh để đối diện với những chống đối và loại trừ của bè rối Ario thời bấy giờ. Cuối cùng, việc lựa chọn tin vào Thiên Chúa ngay từ ban đầu vẫn luôn là nguồn ánh sáng tuyệt đối dẫn đường giúp ngài vượt qua mọi bách hại trong suốt cuộc đời mình. Đây là bài học cốt lõi mà chúng ta cần phải theo gương bắt chước ngài. Xin Chúa cho chúng ta một sự hiểu biết đức tin rõ ràng, một lòng tin son sắt và nhất là một tình yêu kiên trung để bảo vệ đức tin của chúng ta đến cùng. 

Khi đặt bản thân trong thời đại công nghệ A.I. hôm nay, việc hoàn toàn xác tín có một đức tin vững vàng lại càng trở nên thách đố hơn bao giờ hết. Trí tuệ nhân tạo đã làm chúng ta kinh ngạc khi thực hiện những nhiệm vụ mà chỉ vài năm trước đây chúng ta tin rằng máy móc không thể làm được, chỉ có con người mới có thể làm được. Chúng ta cũng nhận ra rằng, A.I. cũng là nơi tiềm ẩn nguy cơ của việc nhầm lẫn giữa hành động và hiện hữu. Nó khiến cho con người dễ lẫn lộn giữa cái mình thể hiện ra và cái mình thực sự là, dễ đánh đồng giữa việc mình làm với con người thật của mình. Trong thế giới công nghệ ấy, nơi mà mỗi người trẻ chúng ta được đặt vào một guồng quay tốc độ, sự so sánh liên tục, và việc đánh giá mọi thứ bằng dữ liệu thay vì bản chất. Càng ngày chúng ta càng được hỗ trợ rất nhiều từ trí thông minh nhân tạo, giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, tạo ra nhiều hơn và sản xuất nội dung dễ hơn. Vì vậy, lời mời gọi dành cho bạn hôm nay, đó là, hãy cho phép nhịp sống của bạn có lúc chậm lại để phản tỉnh, để đọc sâu và nhất là để trở nên đích thực là mình hơn. Đó chính là chìa khóa giúp mỗi người chúng ta sống tinh thần kiên định trong đức tin như gương Thánh Athanasio mà chúng ta mừng lễ hôm nay. 

Lạy Thánh Athanasio, xin giúp mỗi người chúng con tìm thấy sự khôn ngoan của người con cái Chúa  giữa thế giới hiện đại hôm nay. 

Jescom - Truyền Thông Dòng Tên