Tiết Độ giúp thanh thoát

Giáo Phụ Macarius (300 -391) nổi tiếng là vị ẩn tu thánh thiện trong sa mạc ở Ai cập; nhiều người tìm hỏi ngài về con đường nên thánh và ngài cho lời khuyên dạy rất tốt.   Ngày nọ, một thanh niên tìm hỏi thầy Macarius cách sống nào có thể giúp anh trở nên thánh thiện. Thầy Macarius bảo chàng thanh niên: “Con hãy ra nghĩa trang, hãy lấy đá ném vào những người đã chết, sau đó hãy thoá mạ và nguyền rủa họ thật lớn tiếng.” Chàng thanh niên đến nghĩa trang và làm theo lời thầy Macarius; chiều tối chàng quay lại gặp thầy để chờ ý kiến. “Có chuyện gì không?” Thầy Macarius hỏi. “Dạ không, không ai trả lời và trả đũa cả.” Chàng thanh niên đáp. “Ngày mai hãy trở lại nơi ấy” thầy Macarius khuyên tiếp, “nhưng con hãy ca ngợi họ bằng những ngôn từ đẹp nhất, tán dương công trạng của họ và tôn phong họ như những vị thánh, những vị anh hùng”. Chàng thanh niên theo lời khuyên của Thầy. Hôm sau, chàng ra nghĩa trang và làm theo lời thầy dặn. Cuối ngày chàng trở về gặp thầy. Cũng như hôm qua, chàng thanh niên đáp: “Vẫn y như hôm qua. Họ không nói lời nào, chỉ im lặng.” Thầy Macarius tiếp: “Đó mới là thánh nhân. Con hãy đi và thực hành điều này: Dù người ta khen hay chê, điều đó cũng không thêm bớt gì cho con – con vẫn là chính con.” Câu chuyện nêu bật nét đẹp của hoa quả thứ chín của Thần Khí là: Tiết độ (x.Gl 5,23).   Tiết độ được nhấn mạnh như là đức tính tốt trong tôn giáo và triết học.   Triết gia Marcus Tillius Cicero đã nói: “tránh những gì thái quá, xin để cho tiết độ hướng dẫn bạn. Chìa khóa của niềm vui và hạnh phúc đích thật chính là sự tiết độ”.   Trong luân lý Kitô giáo, tiết độ là một trong 4 nhân đức trụ gồm khôn ngoan, công bình, can đảm. Nhưng tiết độ là gì? Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo giải thích: “Tiết độ là nhân đức luân lý giúp chúng ta điều tiết sức lôi cuốn của những thú vui và giữ sự chừng mực trong việc sử dụng các của cải trần thế. Nó giúp ý chí làm chủ các bản năng và kiềm chế các ham muốn trong những giới hạn của sự lương thiện. Người tiết độ quy hướng các thèm muốn giác quan của mình về điều thiện, giữ được sự cẩn trọng lành mạnh, và không chiều theo sức mạnh của mình mà bước theo các dục vọng của trái tim mình” (số 1809).   Người tiết độ còn là người làm chủ bản thân, gìn giữ trái tim nhân ái với mọi người.   Thánh Giáo Phụ Ambrôsiô nói: “Nếu mục đích chính yếu của các đức hạnh là làm cho ngày càng có nhiều người hoàn hảo, thì đức tính tốt đẹp nhất trong các đức tính là khoan hoà tiết độ, không tấn công ai dù cho người đó bị xem là có tội, chỉ tìm cách tha thứ ngay cả với những người bị lên án” (Über die Buße - De paenitentia. Cap.1).   Lạy Chúa Thánh Thần, khuynh hướng hưởng thụ tiêu xài tối đa đang lan tràn trong mọi lãnh vực của xã hội, vì thế giới vô hình chung đã đặt hai chữ hạnh phúc đi theo tính hưởng thụ tiêu xài, nhưng kết cục là nhiều điều tiêu cực xảy ra. Để tránh được kiểu sống tiêu cực này, xin ban đức tiết độ, để chúng con sống chừng mực và nhân ái với mọi người. Lạy thánh Giáo Phụ Ambrôsiô, xin cầu cho chúng con.     Lm.GB. Nguyễn Ngọc Thế SJ.